GÜMÜŞHANE’NİN COĞRAFİ KONUMU

Karadeniz Bölgesi’nin doğusunda yer alan Gümüşhane, doğuda Bayburt, batıda Giresun, kuzeyde Trabzon ve son olarak güneyde Erzincan ile komşu durumdadır. 38° 45′ – 40° 12′ doğu boylamları ile 39′ 45′ – 40′ 50′ kuzey enlemleri arasında yer alan Gümüşhane’nin yüzölçümü 6.575 kilometrekaredir. 1210 metre deniz seviyesi yüksekliği bulunan Gümüşhane’de Köse, Kelkit ve Şiran ilçelerinin bulunduğu bölgeler yüksek bir plato özelliği gösterir. Öte yandan kuzey kesimde bulunan merkez ilçe ile birlikte Torul ve Kürtün oldukça engebeli bir yeryüzü şekline sahiptir. Gümüşhane’nin en yüksek noktası 3.331 metre ile Abdal Musa Tepesidir.

İlin başlıca akarsularından Harşıt çayı Gümüşhane’nin içinden geçer. Bir diğer önemli çay olan Kelkit Çayı da Kelkit vadisini boydan boya geçer. Gümüşhane’nin %60’ı dağlardan oluşmaktadır. Kalan %40 lık dilimin %29 unu platolar, %11 ini ovalar oluşturmaktadır.

 Yer Şekilleri

Gümüşhane çevresi tamamen dağlarla kuşatılmış bir şehirdir. Yine de yeryüzü şekli bakımından Gümüşhane’yi Ovalar, Vadiler ve Dağlık alanlar olarak üç ana bölüm halinde inceleyebiliriz.

Dağlar

cografi-1Gümüşhanenin yüksek çoğunluktaki olan dağlık alanları genelde Trabzon’a yakın Kuzey kesimlerde yer almaktadır. Sıradağların uzantısı şeklinde olan bu dağlar iç kesimlere doğru tek dağlar olarak yer almaktadır. Zigana Dağları ile Trabzon Dağlarının güney kısımları Gümüşhane’nin engebeli arazisinin önemli parçalarıdır. Genel hatlarıyla ele alındığında Doğ-Batı doğrultusunda silsileler halinde devam eden Zigana Dağları ,Gümüşhane Dağları ve Çimen Dağları yukarıda ifade edilen şablona uymaktadır.

Bu dağlar dışında yükseltileri 1800 ile 2700 m. arasında değişiklik gösteren başlıca dağlar şunlardır: Kostan Dağı,Teslim Dağı,Vauk Dağı ,Tersun Dağı ,Pöske Dağı, Soğanlı Dağları ile Gavur Dağları. Bu dağların yanı sıra 2000 m. yi bulan yükseklikleri ile Kuşakkaya ve Alemdar Tepeleri’ni tek dağlar olarak ele alabiliriz.

Bir diğer yüksek dağ olan Gavur Dağı’nın ayrı bir önemi bulunmaktadır. Buzullaşmaya yarayan ve buzullaşmanın izlerini şimdiki çağa kadar taşıyan ülkemizin nadide alanlarından biridir. Gavur Dağları Pleistosen denilen biz buzullaşmaya uğramıştır.

Gümüşhane’nin en yüksek zirvesi olan Abdal Musa zirvesi tam 3331 m. yüksekliğe sahiptir. Doğu Karadenizdeki (Kaçkar’dan sonra) en yüksek ikinci dağ olan Gavur Dağları’nın bir diğer özelliği ise, zirveye yakın alanlarda bulunan 12 büyük sirk gölünün bulunmasıdır.

Ovalar

Çoğunluğunu dağların oluşturduğu Gümüşhane coğrafisinde ovaların payı nispeten daha az olup %11 seviyelerindedir. Bu alanlar içinde iki önemli ova olarak Kelkit ve Şiran ovalarını örnek gösterebiliriz. Zaten bu iki ovanın toplam alanı Gümüşhane’deki toplam ova oranının %8’ini oluşturmaktadır. Kalan %3 lük alanda parçalanmış olarak dağınık düzlükler bulunmaktadır. Doğudaki Mormuş düzşüğü üzerinde bir yükselti ile Bayburt Ovası’ndan ayrılan Kelkit Ovası, Doğu-Batı yönünde eğime sahiptir. Bunun yanında Şiran Çayının drenaj alanının oluşturan Şiran Ovası’nda Eosen yaşlı flişleri yaygındır ve olduğu ovanın yüzölçümü 256 km2’yi bulur.

cografi-2Yaylalar-Platolar

Akarsular vasıtası ile derince yarılmış yüksek düzlüklere yayla/plato denilebilir. Gümüşhane genelinde %29.4 lük bir oranla önemli bir yere sahiptirler. Plato/Yaylaların nispeten daha düzlük alanlara sahip olması nedeni ve yaz aylarında da daha serin bir yapıya sahip olmaları nedeni ile Mayıs ortasından Ekim ortasına kadar Gümüşhane halkı tarafından yoğun olarak kullanılırlar.

 

Akarsular-Göller

Gümüşhane’nin en önemli çayları konumunda bulunan Harşit Çayı ve Kelkit Çayı ve bu çayların yan kolları ilin akarsu şebekesini oluşturmaktadır. Gümüşhane’nin güney kısmındaki akarsular Karadeniz’e dökülmektedir. Ayrıca bu çayların tamamının kaynağı il sınırları içerisinde çıkmaktadır.

Vauk Dağı’nın kuzey eteklerinden Harşit Çayı ve Sifon Deresi adıyla kaynağını alan ve Karadeniz’e dökülünceye kadar il sınırları içerisinde 142 km mesafe kateden bu çay, Gümüşhane’nin önemli akarsuları arasında yer alır. Ayrıca Samsun’un Çarşamba ilçesinde Yeşilırmak olarak Karadeniz’le buluşan kelkit Çayı’nın başka bir kolu da Teslim Dağı’ndan doğarak Kelkit Çayı ile birleşmektedir.

İklim

Doğu Anadolu ile Karadeniz bölgesi iklim geçişlerinin yaşandığı Gümüşhane’de Karadeniz’in bunaltıcı nemli havasına kalkan olan Zigana Duvarları ve Doğu Anadolu’nun şiddetli soğuklarını engelleyen Kop engeli ile Gümüşhane’de hoş bir iklim hakimdir. Genel olarak karasal iklim özelliklerinin görüldüğü Gümüşhane’de bazı kış ayları sert geçmektedir. Bahar aylarında yağışın bol olduğu Gümüşhane’de açık ve güneşli geçen gün sayısı ortalama 79 gündür.

Flora (Bitki Örtüsü)

Yüksek dağlara nispeten alçak kesimlerde görülen bitki örtüsü şu şekildedir: çam, gök nar, ladin, mazı, meşe, titrek kavak, ve Özbek kavağı, büyük yapraklı ıhlamur, dağ akça ağacı,  ak söğüt, adi ceviz, sakallı kızılağaç, kiraz, yabani elma, mahlep, sarıçam, kadran ardıcı,bodur ardıç, boyacı sumağı, erik ılgın, yabani fındık, kuşburnu.

Fuana (Hayvan Varlığı)

Tıpkı Gümühane’nin bitki örtüsü gibi hayvan varlığı da zengin çeşitlilik göstermektedir. Tavşan, tilki, sansar, karaca,çengel boynuzlu dağ keçisi, ayı, gelincik, porsuk, sincap, bıldırcın, tavşancıl, akbaba, kartal, atmaca, ur kekliği, kırlangıç, güvercin, kumru, guguk,, baykuş, ibibik, ağaç kakan, karatavuk, kiraz kuşu, ala karga, saksağan, kirpi, yarasa, kurt, yaban domuzu, kuzgun ve tespiti yapılamayan  en az 30 çeşit mevcuttur.

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR X
Koruma Kurulundan izin alınmadan çivi çakılamayacak
Koruma Kurulundan izin alınmadan çivi çakılamayacak
Proje 6 yıllık bir çalışmanın ürünü
Proje 6 yıllık bir çalışmanın ürünü